O czym jest projekt herbu?

Na górze pod świerkiem, dwa źródła w kielichu Higiei

Projekt nowego herbu Miasta Świeradów-Zdrój, jak każda nowość, podobnie jak zaprezentowane wiosną logo miasta, wzbudza kontrowersje. Ich pojawienie się jest do pewnego stopnia zrozumiałe, ale kiedy spojrzy się na sprawę z perspektywy 400 lat, to okazuje się, że wracamy do TRADYCJI, do długiej historii.

Uzasadniając projekt przedłożony Komisji Heraldycznej podkreślaliśmy jego głębokie zakorzenienie w przeszłości. Świerk na górze nawiązuje do pieczęci sądowej z 1840 roku. Ponadto drzewo i góra to elementy obecne we wszystkich symbolach w historii miasta od 1693 roku! Od najstarszego znanego wizerunku!
Góra, Stóg, przecież dominująca w krajobrazie miasta — to tzw. z niemiecka góra domowa — jest także aluzją do dawnej nazwy miasta — Flinsberg, oznaczającą "krzemową / kwarcową górę" (niem. Flins = krzem / krzemień / kwarc; Berg = góra).

Wodotrysk nawiązuje do uzdrowiskowego charakteru miasta wyrażonego w nazwie członem „-Zdrój”. To także stary motyw, występujący w świeradowskiej heraldyce od dawna, a wyrażony już w pierwszym oficjalnym herbie Miasta Świeradów-Zdrój z 1949 roku. Dwie strugi wodotrysku są aluzją do historycznych dwóch źródeł uzdrowiskowej pitnej wody w Świeradowie – „Dolnego” i „Górnego”. Całą kompozycję należy odczytać jako próbę zachowania i skorygowania jak największej liczby elementów z herbu używanego dotychczas. W symbolu z 1996 roku, najbardziej utrwalonym w pamięci żyjących mieszkańców, także mamy rozdzielający się wodotrysk. Również jest centralnie umieszczona choinka.

Zmiana to nie kaprys

Dlaczego więc musieliśmy przygotować nowe projekty herbu i weksyliów, skoro nawiązują do poprzedniego? Nie był to kaprys urzędników czy burmistrzyni, ale konieczność. Otóż w 2018 roku poprzedni herb (ten z zieloną choinką i czerwonymi trójkątami) został usunięty ze Statutu Miasta. Nie posiadał pozytywnej opinii Komisji Heraldycznej, która w Polsce de facto decyduje o tym, który herb jest poprawny i może być stosowany. A ówczesny wojewoda jej zażądał. Heraldycy orzekli, że ten herb-nieherb jest całkowicie niezgodny z zasadami i nie da się go poprawić. Trzeba stworzyć nowy. Przygotowania rozpoczęły się już w 2024 roku, a prace – w '25. W bieżącym udało się wreszcie je sfinalizować.

Niektórzy z mieszkańców uważają, że jest to rewolucja. Tymczasem jest odwrotnie. R. Fidura i K. Wójcikowski dołożyli wszelkich starań, mając świadomość przyzwyczajeń mieszkańców, sąsiadów, otoczenia, aby nowy herb zawierał jak najwięcej elementów dobrze znanych z poprzednich, nawet najstarszych, XVII-wiecznych symboli miasta: drzewo iglaste, źródło, górę.
Jest to zatem twórcza EWOLUCJA.

Kiedy przeanalizujemy zmiany miejskiego znaku, to okazuje się, że najwięcej ich było w ostatnich 80 latach. Aż trzykrotnie zmieniano herb w latach 1945-96. Ostatnia, bardzo kolorowa wersja, do której być może wielu Świeradowian przywykło, używana była od 1996 do ~2018, a więc nieco ponad ćwierćwiecze.

Doskonałe przygotowanie

Sukcesem jest akceptacja nowego herbu przez Komisję Heraldyczną bez uwag. Jest to zasługą przede wszystkim projektantów, którzy znając się na rzeczy, wiedzieli nie tylko jak zaprojektować herb, ale także jak uzasadnić swoją propozycję. Byli również otwarci na sugestie. W weksyliach oraz insygniach powiązanych z herbem: sztandarze, pieczęci, Odznace Honorowej, łańcuchach dla Burmistrza i Przewodniczącego Rady Miasta zamiast pełnika europejskiego (róży kłodzkiej) zamieścili kwiat lnu, który jest jednym z symbolów Górnych Łużyc, a więc podkreślającym górnołużyckość Czerniawy-Zdroju.

Herb to najważniejszy, ale nie jedyny wyróżnik miasta. Mamy też zatwierdzoną flagę i banner, więc jeśli Radni miejscy przychylą się do opinii Komisji Heraldycznej i zatwierdzą te symbole — będziemy mogli wkrótce posługiwać się nimi w oficjalnym, uroczystym obrocie, a w dalszych miesiącach zostaną przyjęte także pozostałe atrybuty: sztandar, pieczęć, łańcuchy najważniejszych osób oraz Odznakę Honorową i dyplom.